Wat doet zonlicht versus kantoorlicht met je stress systeem?

Mark Popken • 11 december 2023

De kracht van daglicht!


Licht wordt gemeten in de eenheid lux. Op een gemiddeld kantoor heb je door het kunstmatige licht een lichtsterkte van zo’n 500 lux. Als je daarentegen buiten in direct zonlicht staat kan dit wel oplopen tot een lichtsterkte van 100.000 lux. Benieuwd naar de effecten als je jezelf hieraan vaker blootstelt?

Vakantieperiode

In deze vakantieperiode merken we het, veelal onbewust, allemaal! We reizen massaal naar zonovergoten gebieden voor een strandvakantie, gaan hiken of fietsen in Scandinavië, Oostenrijk of Zwitserland of verblijven op een camping in ons eigen prachtige landje. 


Gemeenschappelijke deler is dat we in plaats van (te)veel binnen leven (op kantoor, thuiswerken, in de auto of trein zitten), we massaal gedurende een aantal weken het grootste gedeelte van de dag in de buitenlucht doorbrengen. Het positieve effect hiervan op ons stress-systeem en op hoe wij ons voelen wordt vaak niet 1-2-3 gerelateerd aan het buitenleven, maar is enorm!


Vast patroon tijdens werkweek


Velen van ons hebben gedurende een werkweek een redelijk vast patroon gedurende de dag. Veel mensen zullen zich in onderstaand voorbeeld wel herkennen;


  • Opstaan
  • Douchen
  • Ontbijten
  • In de auto of openbaar vervoer naar het werk
  • Een dag werken op kantoor
  • In de auto of openbaar vervoer weer naar huis
  • Eten
  • Ontspannen of nog even aan het werk



Hierboven zie je al dat veel mensen die een kantoorbaan hebben, en niet op de fiets naar het werk gaan, relatief weinig rechtstreeks daglicht te zien krijgen op een gemiddelde werkdag. Ik hoor mensen wel een zeggen: Maar mijn werkplek heeft heel veel ramen. Helaas heeft dit niet het effect van direct zon- en daglicht. De lichtstralen die zorgen voor de positieve effecten worden door het glas in onze huizen, kantoren, auto’s en treinen afgebogen/vervormd waardoor het effect geminimaliseerd wordt. Om nog maar niet te spreken van alle automatische rolluiken en zonneschermen die dichtgaan bij het eerste zonnestraaltje.


Wat zijn nu deze positieve effecten van direct daglicht op o.a. je stress systeem?

 

  • Direct daglicht heeft een directe invloed op ons hormoonstelsel, doordat endorfine wordt aangemaakt onder invloed van daglicht. Endorfine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Endorfine is een hormoon die zorgt voor meer energie, een euforisch gevoel en zelfs pijn onderdrukkend werkt.
  • Naast endorfine, wordt ook het hormoon serotonine en de stof cafeïne gestimuleerd bij blootstelling aan direct daglicht. Deze stoffen zorgen ervoor dat een onrustig gevoel verdwijnt en dat je vrolijker wordt. De combinatie van direct daglicht en daardoor de extra aanmaak van deze hormonen en stoffen, werkt als een soort natuurlijk antidepressivum.
  • Een ander bekend voordeel van direct daglicht is dat het de aanmaak van vitamine D stimuleert. Vitamine D versterkt ons botweefsel en zorgt er bovendien voor dat calcium uit voeding beter kan worden opgenomen. Een tekort aan vitamine D kan somberheid en depressieve gevoelens tot gevolg hebben. Daarnaast blijkt een hoog vitamine D gehalte in het lichaam in verband staat tot minder ontstekingen.
  • Dag- en zonlicht beïnvloedt ook onze geslachtshormonen, waardoor we sneller verliefd worden. Wetenschappelijk onderzoek heeft zelfs uitgewezen dat het testosterongehalte van mannen tot wel 30 procent kan stijgen door blootstelling aan zon.
  • Daglicht blijkt uit Brits onderzoek goed te zijn voor ons geheugen. Zon- en daglicht zorgen voor meer zuurstof in ons lichaam en hersenen waardoor zenuwcellen in de hersenen krachtig worden gestimuleerd.
  • Zonlicht houdt de bloedsuikerspiegel stabiel.
  • Veel daglicht in combinatie met minder kunstmatig licht (vooral in de avond) zorgt voor een beter dag- nachtritme en werkt bevorderend voor onze slaap. Zonlicht zorgt voor een diepere, ononderbroken slaap. Hoe vroeger je in de ochtend de eerste zonnestralen meepikt, hoe makkelijker je ’s avonds in slaap valt en in de ochtend weer fluitend opstaat.


En nu?


Kortom, genoeg redenen waarom ik zo’n 80% van mijn coachsessies buiten laat plaatsvinden. Voor jou misschien een goede extra reden om straks na de vakantie op de fiets naar het werk te gaan en/of een dagelijkse lunchwandeling in te plannen 


Ook benieuwd wat Coachpraktijk Mark Popken voor jou of jullie medewerkers kan betekenen?
De kracht van daglicht!

Hoeveel direct daglicht heb jij vandaag gekregen?

door Mark Popken • 28 oktober 2026
Hoeveel direct daglicht heb jij vandaag gekregen? Afgelopen weekend is de klok weer een uur teruggezet. De dagen worden korter en voor we het weten, brengen de meesten van ons bijna de hele dag binnen door. We staan op in het donker, werken onder ledverlichting en rijden aan het einde van de middag alweer in het donker naar huis. Daglicht doet veel meer dan alleen vitamine D aanmaken. Het is één van de krachtigste biologische signalen die je lichaam dagelijks ontvangt en activeert. Vrijwel elk systeem in je lichaam reageert erop. 1. Het zet je biologische klok gelijk Licht dat via je ogen binnenkomt geeft je hersenen informatie over het tijdstip van de dag. Voldoende daglicht in de ochtend: Verhoogt alertheid Onderdrukt melatonine (het slaaphormoon) Verbetert je energie overdag Helpt je 's avonds makkelijker in slaap vallen Mensen die weinig daglicht krijgen hebben vaak meer last van vermoeidheid, een verstoord slaapritme en een "wattig" gevoel in het hoofd. 2. Het ondersteunt je energieproductie In zonlicht zit veel near-infrared (NIR) licht. Onderzoek laat zien dat NIR invloed heeft op de mitochondriën, dat zijn die kleine energiecentrales die in je cellen zit. Dit ondersteund de productie van ATP, de energievaluta van het lichaam. Je kunt het vergelijken met het opladen van de batterij van je cellen. 3. Het beïnvloedt je stemming Daglicht stimuleert de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine. Serotonine speelt een belangrijke rol bij: Geluksgevoel Motivatie Concentratie Emotionele stabiliteit Dit is één van de redenen waarom veel mensen zich in de donkere wintermaanden somberder voelen. 4. Het ondersteunt herstel en gezondheid Verschillende vormen van licht uit zonlicht worden in verband gebracht met: Sneller wondherstel Vermindering van ontstekingen Betere doorbloeding Ondersteuning van het immuunsysteem Minder pijnklachten Daarom wordt rood en near-infrared licht tegenwoordig ook therapeutisch ingezet in zogenaamde photobiomodulation-behandelingen. 5. Het helpt bij sportprestaties en herstel Atleten gebruiken steeds vaker rood- en NIR-licht om: Spierschade te beperken Hersteltijd te verkorten Spierfunctie te ondersteunen Trainingsbelasting beter aan te kunnen De zon levert dit spectrum van nature gratis. 6. Het is een evolutionair signaal De mens ontwikkelde en evolueerde zich honderdduizenden jaren buiten. Onze biologie verwacht: Zonlicht overdag Duisternis in de avond Seizoensveranderingen Een volledig lichtspectrum Vandaag leven we grotendeels onder kunstlicht, achter glas en binnen tussen muren en onder een dak. Onze omgeving lijkt modern, maar voor onze cellen ontbreekt een groot deel van de informatie waarop ze zijn afgestemd.
Herstel van een burn-out

Herstel van een burn-out begint in het zenuwstelsel.

door Mark Popken • 29 september 2026
Herstel van een burn-out begint in het zenuwstelsel: waarom echte verandering pas mogelijk is als je eerst tot rust komt.

Het zit in de genen! Of staat het in de koelkast?

door Mark Popken • 16 september 2026
Het zit in de genen! Of staat het in de koelkast? “Het zit in de familie.” “Het is genetisch bepaald.” “Mijn vader had het ook” In mijn praktijk en om mij heen hoor ik deze uitspraken steeds vaker. Vooral van mensen die inmiddels de 40 zijn gepasseerd en die langzaam tegen hun eerste gezondheidsproblemen aanlopen. Een beginnende vorm van diabetes. Hoge bloeddruk. Darmklachten. Stressklachten. Gewrichtsproblemen. Artrose. Concentratieproblemen. Slaapproblemen. Huidproblemen. Overgewicht. Vermoeidheid. En zodra iemand vraagt hoe dat komt, ligt het antwoord vaak al klaar: “Ja, het zit in de familie.” Dit kan misschien zo zijn, maar daarmee is er nog geen verklaring gegeven dat de persoon in kwestie hier ook last van krijgt. Genen zijn geen vonnis Natuurlijk spelen genen een rol. De één heeft meer aanleg voor diabetes, de ander voor hart- en vaatziekten, weer een ander voor darm- of gewrichtsproblemen. Maar aanleg is iets anders dan dat iemands lot of gezondheid in de toekomst al vaststaat. Je kunt genetische aanleg hebben zonder ooit de aandoening te ontwikkelen. En precies daar wordt het interessant. Want wat gebeurt er als iemand met een bepaalde aanleg vervolgens jarenlang: Nauwelijks beweegt. Veel en vaak alcohol drinkt. Acht uur per dag zit. Weinig daglicht krijgt. Wel 10-30 eetmomenten per dag heeft. Sterk bewerkt voedsel eet. Een zwaar tekort aan vitamines, mineralen en nutriënten tot zich neemt. Structureel te weinig slaapt. Voortdurend onder mentale druk staat. En ondertussen steeds meer kilo’s aankomt? Etc. Is het dan logisch om alles onder het kopje “genetisch bepaald” te schuiven? De familie geeft veel meer door dan alleen DNA. Families geven namelijk niet alleen de genen genen, ze geven ook gewoontes en leefstijl door. Een vader die weinig beweegt, krijgt vaak een kind dat weinig bewegen normaal vindt. Een gezin waar elke avond alcohol op tafel staat, maakt van alcohol een normale dagelijkse gewoonte. Een huishouden waar groente en onbewerkte voeding nauwelijks voorkomen, geeft niet alleen DNA door, maar ook een slecht voedingspatroon. En een gezin dat leeft achter schermen, geeft zittend gedrag door als vanzelfsprekend. Wat we “familie” noemen, is dus deels genetica, maar deels ook gedrag dat generaties lang wordt doorgegeven.
Bekijk meer Blogs